Türk Daması Kuralları

Dama nasıl oynanır — diziliş, hamleler, yeme ve dama · Güncellendi: 20 Ağustos 2026

Türk daması, 8×8 tahtada ve tahtanın tüm karelerinde oynanır. Taşlar çapraz gitmez; yatay ve dikey doğrultuda hareket eder. Her oyuncunun 16 taşı vardır ve dama olan taş satrançtaki kale gibi hareket eder. Aşağıda kuralların tamamı var; dilersen doğrudan tahtayı açıp oynayarak da öğrenebilirsin.

Amaç

Amaç, rakibin bütün taşlarını yemek ya da rakibi hamle yapamaz duruma düşürmektir. Taşı kalmayan veya oynayacak geçerli hamlesi olmayan taraf oyunu kaybeder.

Tahta ve diziliş

Oyun 8×8'lik bir tahtada oynanır ve sıradan damanın aksine 64 karenin tamamı kullanılır. Her oyuncu on altı taşını kendi tarafındaki ikinci ve üçüncü sıralara dizer; bu iki sıranın her karesi dolar. En arka sıra ve ortadaki dört sıra boş başlar.

Taşların hareketi

• Sıradan bir taş, boş bir kareye bir kare ileri, sağa veya sola gider.
• Taşlar asla geri gitmez ve asla çapraz gitmez.
• Dama, düz bir hat boyunca istediği kadar boş kare ilerler — damanın hareketi bölümüne bak.

Taş alma (yeme)

Rakibin taşını yemek için, o taş seninkinin hemen önünde, sağında veya solunda olmalı ve arkasındaki kare boş olmalıdır. Taşın üzerinden düz bir hatta atlarsın ve yediğin taş tahtadan kalkar. Çaprazlama yeme yoktur.

Bir yeme hamlesinden sonra aynı taşla devam edebiliyorsan devam etmek zorundasın. Zincirin her adımında yön değiştirebilirsin: düz gidip sonra dik açıyla yana atlamak geçerlidir. Yeme zorunludur — yiyebilecekken başka bir hamle oynayamazsın.

En çok taşı alma zorunluluğu

Birden fazla yeme yolu varsa, en çok taş alan yolu oynamak zorundasın. İki yol aynı sayıda taş alıyorsa aralarından istediğini seçebilirsin. Açık tahtada bu kural oyunu hızla değiştirir: iyi hazırlanmış bir zincir tek hamlede üç dört taş götürebilir.

Damanın hareketi

Dama, satrançtaki kale gibi hareket eder: düz bir hat boyunca istediği kadar boş kare ilerler. Yerken de aynı şekilde davranır — uzaktaki bir rakip taşın üzerinden atlar (arada başka taş olmamak şartıyla) ve o taşın arkasındaki boş karelerden istediğine konar. Tek bir dama, tahtanın tamamını kontrol edebilir.

Dama olma

Hamlesini karşı tarafın en arka sırasında bitiren taş dama olur. Yeme sırasında son sıraya ulaşan taş ise hamle boyunca yoz taş gibi almaya devam eder; dama olması hamle bittikten sonradır. Yani zincirin ortasında dama olup damaya özgü uzun hamlelerle yemeye devam edemez.

Kazanma ve beraberlik

Rakibinin hiç taşı kalmadıysa ya da taşı olduğu hâlde geçerli bir hamle yapamıyorsa kazanırsın. Oyun; karşılıklı anlaşmayla, aynı konumun üç kez tekrarlanmasıyla veya uzun süre ilerleme olmamasıyla berabere bitebilir.

İkinci kazanma yolunu hafife alma: rakibin taşları dururken hamlesiz kalması gerçek bir kazanma biçimidir, özellikle oyun sonunda. Taş sayısında geridesin diye kaybettin sayılmaz — rakibin son taşlarını sıkıştırabiliyorsan oyun senindir. Türk damasında bu, çoğunlukla taşların yana kaçamadığı tahta kenarlarında olur.

Beraberlik kuralları burada kendiliğinden işler: kimsenin ilerleyemediği bir konum sonsuza kadar sürmez, oyun berabere biter.

Sıradan damadan farkı

Türk daması, dama ailesinin en farklı üyelerinden biridir. Diğer dama çeşitleri taşları çapraz oynatır ve tahtanın yalnızca koyu karelerini kullanır; Türk daması ise taşları yatay ve dikey oynatır ve bütün kareleri kullanır. Aradaki farklar tek tabloda:

Bu yüzden çapraz dama oynamayı bilmek Türk damasında pek işe yaramaz. İki oyun da çok daha eski bir oyun olan alquerque'den gelir; aile, taşların hangi yönde gittiği sorusunda erkenden ikiye ayrılmıştır. Yani Türk daması, sıradan damanın değiştirilmiş hâli değil — aynı kökten gelen ayrı bir koldur. Ayrıntılı karşılaştırma için farklar sayfasına (İngilizce) bakabilirsin.

Yeni başlayanlar için ipuçları

• Düz hatlarda düşün. Tehditler çaprazdan değil, satır ve sütunlar boyunca gelir. Taşının önündeki kareye olduğu kadar yanındaki karelere de bak.
• Yandan yemeyi unutma. Öndeki tehlikeden kurtulan bir taş, yandan alınabilir. Yeni başlayanların taş kaybetmesinin en yaygın sebebi budur.
• Yeme zorunluluğunu kendi lehine kullan. Rakip istediği yemeyi seçemez; en çok taş alanı oynamak zorundadır. Bir taş vererek onu senin hazırladığın hamleye zorlayabilirsin.
• Zincirin tamamını say. Yemeler dik açıyla dönebilir; "bedava" görünen bir taş çoğu zaman daha uzun bir zincirin ilk halkasıdır.
• İlk damayı almaya çalış. Açık bir hat üzerindeki dama birkaç taş değerindedir; oyunu kendi damanın önce çıkacağı bir sona doğru yönlendir.
• Kendi arka sıranı boş bırakma. Rakibin dama çıkmak için ulaşması gereken sıra orasıdır ve Türk damasında oyun başında zaten boştur.

Hemen başla

Kuralları okumak bir şey, oynamak başka şey. Tahtayı Türk daması seçiliyken aç: her geçerli hamle işaretlenir, taş alması gereken taşlar vurgulanır ve en çok taşı alma zorunluluğu senin yerine uygulanır. Üç zorluk seviyesi vardır ve en kolayı, yeni başlayan birinin kazanabilmesi için ayarlanmıştır.

Oyunun tanıtımı ve sıkça sorulan sorular için dama sayfasına dön. İngilizce sayfalar: Turkish draughts rules · farklar · tarihçe.